Ayora

Tip! Ben je van plan Ayora te bezoeken? Neem van tevoren contact op met de Oficina de Turismo van de gemeente (+34 961 89 06 58). Bijna alle bezienswaardigheden in en rondom Ayora zijn slechts te bezoeken op een beperkt aantal dagen, al dan niet met gids. Zo weet je zeker dat je het meeste uit je bezoek haalt!

Terug in de tijd

Alhoewel Ayora zelf waarschijnlijk pas gesticht is in de middeleeuwen, is de omgeving al enorm lang bewoond. Vlakbij Ayora werden in 1911 rotsschilderingen gevonden die dateren van zo’n 3.500 tot 8.000 jaar terug! Daarnaast lag er een stukje naar het zuiden bijna tweeduizend jaar lang een grote, sterk verdedigde stad, Castellar de Meca. Die werd pas verlaten in de middeleeuwen, waarschijnlijk nadat de pest uitbrak in de stad.

Ayora zelf is dus wat nieuwer en heeft waarschijnlijk een Moorse oorsprong. Sommigen zeggen dat de naam ook uit het Arabisch komt: Ayora zou zijn afgeleid van uyura, dat “wilde ezel” betekent. Sommige geschiedkundigen denken echter dat de naam al ouder is en in een oude taal uit de IJzertijd “riviertje” betekent.

Oorlogen en opstanden

Bijna elke keer dat Ayora in de geschiedenis opduikt, is dat vanwege een gewelddadig feit. Het stadje werd veroverd door koning Jaime I van Aragón, maar verwisselde in de honderd jaar hierna meerdere keren van eigenaar, tot het uiteindelijk toch weer bij Valencia gevoegd werd. Ondanks dat de heren van Ayora nu christelijk waren, bleef een groot deel van de bewoners islamitisch: de zogenaamde moriscos.

In 1609 besloot de koning van Spanje dat alle moriscos het land uitgezet moesten worden. De bewoners van Ayora kwamen massaal in opstand en trokken naar de nabijgelegen berg Muela de Cortes. Daar maakten ze zich sterk samen met veel andere moriscos. Desondanks werden ze een maand later verslagen en alsnog gedeporteerd. Kleine groepjes die ontsnapt waren, bleven nog zo’n twee jaar lang weerstand bieden vanuit de bergen. In de tussentijd bleef Ayora grotendeels ontvolkt achter en stortte de lokale economie in…

Bijna een eeuw later, tijdens de Spaanse Successieoorlog, kreeg Ayora het opnieuw te verduren. In de strijd om de Spaanse troon steunde het stadje de aartshertog Carlos. Echter won zijn rivaal, Felipe V, de strijd. Ayora werd hard gestraft en het kasteel verwoest. Toen Napoleon honderd jaar later Spanje aanviel, kwam Ayora samen met Valencia tegen hem in opstand. Als reactie hierop plunderden de Fransen het stadje, terwijl de inwoners de bergen in trokken en guerrillas werden.

Omgeving

Tegenwoordig is Ayora, met 5.500 inwoners, de grootste plek van de omgeving en de hoofdstad van haar comarca, een soort subregio. De gemeente beslaat ook maar liefst 445 km² aan oppervlakte en is daarmee één van de grootste gemeenten van de Comunidad Valenciana. Verwacht echter geen enorme stad; het grootste gedeelte van de gemeente is platteland en natuur!

De omgeving van Ayora is er een van uitersten. In de zomer is het er erg warm, terwijl de winters koud en guur zijn. Er valt regelmatig sneeuw, iets dat in Valencia-stad, nog geen 75 kilometer verderop, al sinds 1960 niet meer gebeurd is! 

Ayora ligt in een enorme vallei die zich meer dan zeventig kilometer uitstrekt van het noorden naar het zuiden. De vallei is de scheiding tussen twee tektonische platen en is dus aan beide kanten omringd door bergen. In totaal is er binnen de gemeente Ayora ruim zeshonderd meter hoogteverschil. Deze bergen maken de omgeving koud in de winter, maar ook een prachtig gebied voor wandelingen. De Pico Caroche is met 1.126 meter de hoogste berg hier, van waar je op een heldere dag zelfs de zee kan zien!

Bezienswaardigheden

De drie oude wijken van Ayora

Ayora’s oudste wijk is de Barrio de los Altos, vlak naast het kasteel. Vroeger was dit het hele dorp, omringd door een muur. Deze wijk staat bekend om de smalle en kronkelige straten en de witgekalkte huizen met blauwe accenten bij de ramen en deuren. Op de rand ligt het dorpsplein Plaza Mayor. Hier vinden op feestdagen de meeste optochten en stierengevechten plaats. Je vindt er ook La Lonja, een ijzeren overkapping voor de dorpsmarkt die gebouwd is in 1892.

Een paar straatjes verderop ligt de oude morería, de Moorse wijk. Vanaf 1400 voelden de islamitische moriscos zich steeds minder welkom in Ayora, dus verhuisden ze naar deze omgeving. Het wijkje staat tegenwoordig bekend als de Barrio de Santa Lucía en beslaat maar drie straten: Calle de Santa Lucía, Calle Sin Salida (de Doodlopende Straat, en dat is het ook) en Calle Callejas. 
Vanuit de morería loop je zo de Barrio de la Solana in. Deze volkswijk is gebouwd rond 1750. Het is een aanrader om de Calle San José te beklimmen tot aan het kapelletje aan het hooggelegen einde van de straat. Als je vanaf daar naar rechts afslaat, vind je op de hoek van Calle de San Pedro een mooi uitzicht op het kasteel van Ayora!

Parque de los Morerales

In 1982 brak er een enorm noodweer uit boven de bergen ten oosten van Ayora. De stuwdam van Tous brak door en veroorzaakte overstromingen aan de zeezijde van dit gebergte. Echter, er kwam ook een vloed aan regenwater op Ayora af. Veel landerijen rondom het stadje werden zwaar getroffen. Een aantal hiervan is later veranderd in een stadspark: het Parque de los Morerales. In de lente en zomer worden hier concerten, voorstellingen en openluchtbioscopen georganiseerd.

Castillo de Ayora

Op de heuvel direct boven de Barrio de los Altos staat het kasteel van Ayora. Het meest opvallend is de donjon, de centrale bewoonbare toren voor de adellijke familie. Hieromheen staan de rest van de muren. De oudste resten dateren uit de Bronstijd, terwijl andere stukken van Moorse oorsprong zijn. Het huidige kasteel is gebouwd na Jaime’s verovering.

Ooit had het complex twee binnenplaatsen, tuinen, waterputten en verschillende onderkomens voor soldaten en dienstknechten. Het kasteel werd, net als Xàtiva, in 1707 verwoest door koning Felipe V als straf voor Ayora’s steun voor zijn tegenstander in de Spaanse Successieoorlog.

• Castillo de Ayora, Calle Reloj 2A
• http://ayora-turismo.es/
• Op aanvraag bij de Oficina de Turismo van Ayora
• +34 961 89 06 58
• €1,00 per persoon
  €0,50 (gepensioneerden en kinderen t/m 12 jaar)

Iglesia de Santa María la Mayor

Op de noordelijke helling van de kasteelheuvel staat de oudste kerk van Ayora, gebouwd waar eerder een moskee stond. Het kleine kerkje werd in de 15e eeuw uitgebreid met het deel waar nu het altaar staat. Vandaar dat de vorm en de hoogte van het dak hier afwijkt van de rest. In 1577 werd de nieuwe kerk van Ayora in gebruik genomen en wordt de eredienst niet meer actief gevierd hier.

Dit kerkje is één van Valencia’s zeldzame Iglesias de la Reconquista, Kerken van de Herovering. Dit waren kleine, simpele kerkjes die gebouwd werden vlak na de verovering van het omliggende gebied op de Moren. Je kunt ze vooral herkennen aan hun unieke diafragmabogen, brede spitsbogen van steen, waartussen houten balken liggen die het puntdak ondersteunen. In de hele Autonome Regio Valencia zijn er nog maar drie andere te vinden: in Llíria, Sagunto, en Xàtiva.

• Calle Reloj 2A
• http://ayora-turismo.es/
• Op aanvraag bij de Oficina de Turismo van Ayora
• +34 961 89 06 58

Iglesia Parroquial de la Asunción de Nuestra Señora

De bouw van de nieuwe kerk van Ayora duurde enorm lang, van 1508 tot 1739! Het vond plaats in verschillende fases, dus vanaf 1577 werd de mis al wel in dit gebouw gevierd. Aangezien de bouw zo lang heeft geduurd, zijn er best wat verschillende bouwstijlen terug te vinden, zoals Gotiek, Renaissance en Barok. Onder de belangrijkste kunststukken van de kerk vind je een aantal schilderijen van Yáñez de Almedina, een schilder die in Italië een poos samenwerkte met Leonardo da Vinci.

• Castillo de Ayora, Calle Reloj 2A
• http://ayora-turismo.es/
• Van 1 november tot 1 juni: elke eerste zaterdag van de maand en zaterdagen die op feestdagen vallen (Kerst, Nieuwjaar, Pasen…) van 12.00 tot 13.30 uur.
• Van 24 juni tot 12 oktober: elke zaterdag van 12.00 tot 13.30 uur.
• Rondleidingen met gids zijn mogelijk op zondagen tijdens feestperiodes zoals Semana Santa, de dorpsfeesten in augustus, Kerst en Nieuwjaar, om 12.30 uur.
• Tijdens Corte de la Miel, begin oktober, is de kerk te bezoeken met gids om 18.00 uur.
• €1,00 per persoon
  €0,50 (gepensioneerden en kinderen t/m 12 jaar)

Castellar de Meca

Het meest unieke van Castellar de Meca is de Camino Hondo, de Holle Weg. Dit was de toegangsweg van bijna een kilometer lang die vanaf de omliggende vlakte omhoog klom naar de stad zelf. In plaats van een normale vlakke weg, is dit pad uitgehakt in de rotsen tot een maximale diepte van wel 4,3 meter! Hierdoor waren de weggebruikers minder blootgesteld aan de elementen of aanvallers. Je kunt in de bodem van dit pad zelfs nog de uitgesleten sporen van wagenwielen herkennen.

De stad werd waarschijnlijk pas in de middeleeuwen verlaten, mogelijk na een uitbraak van de pest. Doordat de bevolking zich hierdoor drastisch beperkte, besloten de overlevenden te verhuizen naar de vlakte. Er was namelijk niet voldoende mankracht meer beschikbaar om zowel de boerderijen daar als de beschermde stad op de heuvel te bemannen.

Bezoek
Dit monument ligt op particulier terrein. Bezoek is daarom enkel mogelijk op zondagen van 9.00 tot 14.00 uur. Houd daarbij rekening met het volgende:

• Het bezoek kost zo’n twee tot drie uur. 
• Neem een goede wandeluitrusting mee en voldoende water en eten.
• Het hoogteverschil is zo’n 170 meter met regelmatig oneven terrein. Het is daarmee niet geschikt voor kleine kinderen of mensen van gevorderde leeftijd.
• Honden of andere dieren zijn niet toegestaan, aangezien de omgeving ook een beschermd vogelgebied is.

Bezoek met gids

• Castillo de Ayora, Calle Reloj 2A
• http://ayora-turismo.es/
• Zondagen van maart tot november - op aanvraag bij de Oficina de Turismo van Ayora
• +34 961 89 06 58

Rotsschilderingen van het Abrigo de Tortosilla

In de buurt van Castellar de Meca werden in 1911 de eerste rotsschilderingen van de Autonome Regio Valencia ontdekt. Ze vormen onderdeel van de Levantijnse Rotskunst, een collectie beschermde rotsschilderingen van 3.500 tot 8.000 jaar oud! Heel die collectie is verklaard tot werelderfgoed van UNESCO. Op dit stuk is een jachtscène te zien, met een gewapende jager en verschillende herten om hem heen.

• Particulier gebied, enkel bezoekbaar met gids
• http://ayora-turismo.es/
• Zondagen van maart tot november - op aanvraag bij de Oficina de Turismo van Ayora
• +34 961 89 06 58
• €3,00 per persoon
  €1,50 (gepensioneerden en kinderen t/m 12 jaar)

Feesten

Fiestas de Agosto

Van 6 tot 15 augustus vinden de dorpsfeesten van Ayora plaats. De laatste dag is de belangrijkste, want dan wordt de Tenhemelopneming van Maria gevierd. Tijdens de Fiestas de Agosto zijn er onder andere veel straatoptredens van muzikanten en DJs, maar ook een aantal stierengevechten. Eén avond vind de zogenaamde Fiesta Flamenca plaats, waarbij Ayora zich omtovert in een Zuidspaans dorp, compleet met flamenco optredens!

El Primer Corte de la Miel

Al sinds de oudheid is de bijenteelt een belangrijk onderdeel van de lokale economie. We weten van rotsschilderingen dat deze activiteit al minimaal 8.000 jaar in Spanje wordt bedreven! El Primer Corte de la Miel wordt vier dagen lang gevierd, meestal rond 12 oktober. Je kunt verschillende honingproducten kopen, van honing tot snoepjes, medicijnen en cosmetica. Ook geven imkers shows om te laten zien hoe het proces van bijenteelt in zijn werking gaat.