Orihuela
Dit stadje is niet groot, ligt niet aan de bekende Valenciaanse kust en staat ook niet echt op de radar van buitenlandse bezoekers. En toch… Orihuela is historisch en cultureel verrassend belangrijk. Eeuwenlang was het namelijk een machtscentrum, waar graven, gouverneurs en bisschoppen de dienst uitmaakten.
De stad vormt een soort U rondom de steile hellingen van de kasteelheuvel, vanwaar vroeger de omgeving in de gaten werd gehouden. Onderaan die U-vorm liggen smalle straatjes, ingeklemd tussen de heuvel en de rivier Segura. Vanaf die rivier lopen overal irrigatiekanalen het omliggende platteland op, naar de boomgaarden van Orihuela. In de winter kleurt de omgeving geel en oranje met citroenen en sinaasappels!
Als je door Orihuela heen wandelt, blijf je al snel op de hoofdwegen lopen, van het ene naar het andere monument. Wees echter niet bang om af en toe smalle zijstraatjes in te lopen, bijvoorbeeld vlak achter de kerken van Santiago Apóstol of die van Nuestra Señora de Monserrate. Daar vind je een paar van de oudste middeleeuwse steegjes van Orihuela! Ook is het een aanrader om een stukje over de zuidoever van de rivier te wandelen. Zo kom je onder andere de zonnewijzer en het kleurrijk versierde stuwdammetje van de stad tegen!
Geschiedenis
Orihuela bestond al in de klassieke oudheid, maar werd beroemd tijdens de invasie van de Moren. In 713 kwamen de islamitische legers bij Orihuela aan. Graaf Teodomiro van Orihuela zou alle vrouwen van de stad aangekleed hebben als soldaten, zodat het leek alsof hij meer verdedigers had. De Moren waren hierdoor blijkbaar zo van onder de indruk dat ze de stad niet aanvielen, maar een verdrag sloten met Teodomiro. Zo behield hij de macht in zijn graafschap tot aan zijn dood en mochten zijn onderdanen christelijk blijven, in ruil voor een jaarlijkse belasting aan de islamitische machthebbers.
Ruim vijfhonderd jaar later werd Orihuela veroverd door christelijke legers. Vanaf de 15e eeuw brak er een bloeiperiode aan. Orihuela groeide uit tot, na Valencia en Xàtiva, de grootste stad van het koninkrijk van Valencia! De gouverneur van het zuiden van het koninkrijk vestigde hier zijn hoofdstad, gevolgd door een bisschop. Het bisdom van Orihuela (waar ook Alicante onder viel) bleef zelfstandig tot 1959. Ook kreeg de stad een universiteit: de op één na oudste van het koninkrijk.
Aan die tijd van rijkdom en invloed kwam een einde na de Tachtigjarige Oorlog. De economie zakte in, de pest brak een paar keer uit, en de koning knipte het grondgebied van Orihuela in stukken door omliggende dorpjes zelfstandig te maken. Alicante nam de rol van provinciehoofdstad over. In de 19e eeuw ging de industrialisatie grotendeels aan de stad voorbij en bleef de economie vooral draaien op landbouw. Pas de afgelopen honderd jaar is Orihuela voorzichtig wat gaan groeien, met name aan de zuidkant van de rivier Segura, waar de modernere wijken zijn ontstaan.
Bezienswaardigheden
Catedral del Salvador y Santa Maria
Net zoals veel kerken in de regio staat ook de kathedraal op de plek van een voormalige moskee. De architect was Pere Compte, dezelfde man die in Valencia de beroemde Lonja de la Seda ontwierp. Stap je naar binnen, dan zie je meteen een leuke overeenkomst: een aantal van de ‘ribben’ die het dak dragen hebben dezelfde spiraalvorm als de pilaren in de Lonja. Zo’n spiraal uithakken in een boogvorm was destijds echt vakwerk van de bovenste plank!
De kerk is meerdere keren aangepast, onder andere in de renaissancetijd. Dit zie je goed terug bij de ingang aan de noordkant van de kerk en de kloostergang achter het gebouw. Dit claustro is een sfeervol binnentuintje met zuilengangen aan alle kanten, waarvan één een open doorgang biedt naar de straat. Daarmee heb je, ondanks dat het best een kleine patio is, toch een gevoel van ruimte en licht!
- Calle Mayor de Ramón y Cajal 13, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Dinsdag t/m vrijdag: 10.30-14.00 uur & 17.00-19.00 uur
Zaterdag: 10.30-14.00 uur
Zondag t/m maandag: gesloten - €2,00 per persoon
Iglesia de las Santas Justa y Rufina
Tegenover het stadhuis vind je deze opvallende kerk, die in de middeleeuwen gebouwd is op de plek waar eerder de moskee van de wijk stond. Toen er in de 16e eeuw een aanleunende markthal gesloopt werd, dreigde het hele gebouw in te storten. Men greep de kans gelijk aan om niet alleen het gebouw te verstevigen, maar het ook een hele makeover te geven in de renaissancestijl. De hoofdingang en voorgevel zijn weer van latere datum en uitgevoerd in de barokstijl. Die gevel springt meteen in het oog door de golvende vormen: rechte muren zijn hier bijna niet te vinden!
- Calle Santa Justa s/n, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Dinsdag t/m vrijdag: 10.00-13.45 uur & 16.00-18.00 uur
Zaterdag: 10.00-13.45 uur
Zondag t/m maandag: gesloten
Iglesia Parroquial de Santiago Apóstol
Volgens de overlevering stond hier al voor de komst van de Moren een kerk. Die maakte later plaats voor een moskee, en die werd op haar beurt weer vervangen door de kerk die je nu ziet! In het midden van de hoofdingang staat het beeld van Santiago, de heilige Jakobus, herkenbaar aan zijn bekende hoed met schelp.
In de renaissance werd de kerk uitgebreid, maar dat ging niet helemaal vlekkeloos. Er werd namelijk een kleine rekenfout gemaakt, waardoor het achterste gedeelte van de kerk een beetje verder naar rechts staat dan het voorste stuk. Dat zie je vooral goed als je vanaf de hoofdingang richting het altaar kijkt. Het voelt bijna alsof er twee verschillende gebouwen naast elkaar staan zonder muur ertussen: verschillende bouwstijlen én net niet uitgelijnd!
- Plaza Santiago 2, Orihuela
- Openingstijden:
Maandag t/m vrijdag: 11.00-13.00 uur
Zaterdag t/m zondag: gesloten
Santuario de Nuestra Señora de Monserrate
In de middeleeuwen lag deze kerk buiten de stadsmuren van Orihuela. Toen de Moren de stad veroverden, werd het beeld van Maria volgens de overlevering begraven onder een klok. Eeuwen later, nadat de stad weer christelijk was geworden, vestigde zich een groep Catalanen in deze buitenwijk. In 1306 vonden zij eindelijk het beeld terug. De kerk die op die plek herbouwd werd, werd door hen vernoemd naar het beroemde Catalaanse klooster Montserrat.
In 1748 vernietigde een aardbeving de kerk, waarna de huidige kerk gebouwd is. Als je het gebouw bezoekt kun je op een aantal plekken nog overblijfselen van het originele heiligdom ontdekken, zoals de Capilla del Hallazgo: de Kapel van de Vondst, waar het beeld werd teruggevonden.
Door haar lange geschiedenis en de grote betekenis van Maria voor de stad wordt deze kerk gezien als de belangrijkste van Orihuela en omgeving. Sinds het begin van de 17e eeuw is Maria zelfs ‘co’-beschermheilige van Orihuela!
- Calle Santiago 10, Orihuela
- Openingstijden:
Maandag t/m zaterdag: 11.00-13.00 uur
Zondag: gesloten
Convento de Santo Domingo
Het klooster van de Dominicanen dateert van net voor de Tachtigjarige Oorlog. Het stond eigenlijk een stukje buiten de stad, maar al snel groeide er een nieuwe wijk omheen. Naast een klooster herbergde het ook de op één na oudste universiteit van Valencia, na La Nau. De universiteit werd gesloten in 1835. Tegenwoordig wordt het gebouw gebruikt door een katholieke basisschool en middelbare school.
Het Convento de Santo Domingo is met 150.000 m2 het grootste monument van de Autonome Gemeenschap van Valencia. Er zijn twee prachtige patio's, de ene in de renaissancestijl en de andere in de barokstijl. Ook de kerk is indrukwekkend en kleurrijk versierd, waarbij vooral het detailwerk in de daken en de koepel je aandacht zullen trekken!
- Calle Adolfo Clavarana 51, Orihuela
- Openingstijden:
Maandag: gesloten
Dinsdag t/m vrijdag: 10.00-13.30 uur & 17.00-20.00 uur
Zaterdag: 10.00-14.00 uur & 17.00-20.00 uur
Zondag: 10.00-14.00 uur
Castillo de Orihuela
Dit oude kasteel stond ooit bekend als “de sleutel en bolwerk van het Koninkrijk van Valencia”. Het was dus niet zomaar een kasteel! Tijdens de middeleeuwse Oorlog van de Twee Peters werd het maar liefst twaalf jaar lang belegerd. Toen het kasteel uiteindelijk viel, kwam dit niet doordat de aanvallers door de muren braken, maar omdat de hongersnood te groot geworden was. Volgens sommigen waren de verdedigers in hun wanhoop zelfs overgegaan tot kannibalisme…
Rond 1700 sloeg de bliksem in, precies in de munitieopslag. De explosie verwoestte het grootste deel van het kasteel, waarna het leger het complex verliet. De muren die er nog overeind stonden, vielen later om door een aardbeving. Vandaag de dag zie je er dus vooral ruïnes, wat het lastig maakt om je voor te stellen hoe groot het kasteel ooit was. Maar gelukkig heb je vanaf de kasteelheuvel ook een geweldig uitzicht over de omgeving, dus de klim is het sowieso waard!
Bezoek
Klim eerst naar het Seminario Diocesano de San Miguel, loop links om het gebouw heen, en volg vanaf daar het pad (sendero) de berg op. De ruïnes liggen aan je rechterhand, hoger op de berg. Houd er wel rekening mee dat de paden soms niet of slecht aangegeven zijn en dat de ondergrond oneffen en rotsachtig kan zijn. Het is dus niet geschikt voor iedereen.
Palmeral de Orihuela
Net zoals in het nabijgelegen Elche vind je ook hier een prachtige palmbomentuin. Met 9.000 palmbomen is het de op één na grootste van Europa (al heeft Elche met 200.000 palmen natuurlijk de overhand!). Van oorsprong is deze boomgaard Moors. De bomen staan in vierkante patronen geplant om landerijen af te scheiden. Op deze velden groeiden gewassen zoals hemp, graan, granaatappel-, olijf- en citrusbomen. Tegenwoordig vind je onder de schaduw van de palmbladeren onder andere de sportvelden van Orihuela!
- Avenida Doctor García Rogel, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Maandag t/m vrijdag: 9.00-21.00 uur
Zaterdag: 10.00-21.00 uur
Zondag: 8.00-14.00 uur
Musea
Museo Diocesano de Arte Sacro
De naam van het Bisschoppelijk Museum van Heilige Kunst verklapt al een beetje wat je kunt verwachten in dit oude bisschoppelijke paleis. De hele collectie is afkomstig uit de verschillende kerken van Orihuela of uit het paleis zelf, toen het nog in gebruik was. Het museum heeft onder andere een aantal schilderijen van de in Straatsburg geboren Nicolás de Bussy en van de wereldberoemde Velázquez, de meesterschilder van de Spaanse Gouden Eeuw.
- Calle Mayor de Ramón y Cajal 24, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Dinsdag t/m zaterdag: 10.00-14.00 uur & 16.00-19.00 uur
Zondag: 10.00-14.00 uur
Maandag: gesloten - €4,00 per persoon
Museo Fundación Pedrera
Dit museum is gevestigd in het paleis van de rijke handelaar Sorzano Nájera de Tejada, dat rond 1800 werd gebouwd in de neoklassieke stijl. Het gebouw op zich is al de moeite waard, met onder andere enkele zalen die geïnspireerd zijn door de Moorse cultuur. Het instituut heeft een mooie collectie schilderijen en beeldhouwwerken, maar organiseert ook regelmatig concerten en andere evenementen.
- Calle Dr. José María Sarget 5, Orihuela
- Openingstijden:
Maandag: gesloten
Dinsdag t/m zaterdag: 10.00-14.00 uur & 16.00-19.00 uur
Zondag: 10.00-14.00 uur
Museo de la Muralla
Het Museum van de Stadsmuur gaat over veel meer dan alleen die muur! Dit gratis te bezoeken archeologisch museum biedt een kijkje in de geschiedenis met een badhuis en woningen van de Moorse tijd, een paleis van de middeleeuwse prins Fernando van Aragon én een herenhuis uit de 18e eeuw. En natuurlijk kun je er de stadsmuur zelf bekijken, compleet met vier torens!
- Calle Togores 1, Orihuela
- Openingstijden:
Maandag: gesloten
Dinsdag t/m zaterdag: 10.00-14.00 uur & 16.00-19.00 uur
Zondag: 10.00-14.00 uur - Gratis entree
Museo de la Reconquista
Eén van de belangrijkste feestdagen van Orihuela valt op 17 juli, wanneer ze vieren dat de stad veroverd werd op de Moren. Die dag vindt La Fiesta de la Reconquista plaats, compleet met de beroemde gekostumeerde optochten van Moros y Cristianos. In dit museum ontdek je meer over het verleden van het feest én het wapenfeit dat tijdens de festiviteiten herdacht wordt. Je vindt onder andere kostuums, foto’s en oude reclame van het feest, maar ook middeleeuwse voorwerpen die in de stad zijn gevonden. Daarnaast staat er een diorama van het Moorse Orihuela, waarmee je vooral een goed idee krijgt van hoe het kasteel er ooit uitzag.
- Calle Francisco Die 34, Orihuela
- Openingstijden:
Maandag: gesloten
Dinsdag t/m zaterdag: 10.00-14.00 uur & 16.00-19.00 uur
Zondag: 10.00-14.00 uur
Casa Museo de Miguel Hernández
Miguel Hernández was een dichter die tijdens de Spaanse Burgeroorlog meevocht tegen de opstandelingen van dictator Franco. Na de oorlog werd hij krijgsgevangen genomen en in 1942 overleed hij in de gevangenis van Alicante. In dit huismuseum, waar Hernández zijn jeugd doorbracht, leer je meer over wie hij was, zijn leven en zijn werk.
- Calle de Miguel Hernández 73, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Maandag: gesloten - Dinsdag t/m zaterdag: 10.00-14.00 uur & 16.00-19.00 uur
Zondag: 10.00-14.00 uur
Straatmuseum Murales de San Isidro
In 1976 schilderden een groep straatartiesten een groot aantal muurschilderingen in deze wijk. In 2012 werden deze gerenoveerd en kwamen er zelfs een paar nieuwe bij. Een wandeling door Calle Oriolet, Calle Previsión, Calle Geranio en de omliggende straten is daarmee een leuke afwisseling van de oudere, aristocratische binnenstad!
- Barrio de San Isidro, Orihuela
Feesten
Semana Santa
De Heilige Week wordt gevierd van Palmzondag (de zondag voor Pasen) tot de Zondag van de Opstanding (Eerste Paasdag). Tijdens deze week zijn er veel optochten die de gebeurtenissen van deze week in het leven van Jezus herdenken. De grootste en belangrijkste optocht vindt plaats op Goede Vrijdag. Dit is één van de grootste van Spanje met vaak wel 8.000 mensen in kostuum (waaronder verschillende Romeinse legereenheden) en 1.200 muzikanten! De Semana Santa wordt in Orihuela al zo groots gevierd sinds 1536.
Fiesta de la Reconquista & Moros y Cristianos
Jaarlijks wordt op 17 juli het Feest van de Herovering gevierd om te herdenken dat Orihuela in 1243 veroverd werd op de Moren. Daarbij vindt onder andere de beroemde Moros y Cristianos optocht plaats, waarbij grote groepen mensen zich verkleden als islamitische of christelijke soldaten en door de straten van Orihuela marcheren. Dit feest wordt door heel de Autonome Gemeenschap van Valencia gevierd, maar Orihuela’s Moros y Cristianos is de oudste van allemaal en bestaat al sinds de 14e eeuw!
Tijd voor een hapje en een drankje
Casa Pepe
Klassieke Spaanse tapasgerechten, goede porties en een lokale sfeer waar je vanzelf wat langer blijft zitten. Hier eet je zoals de Spanjaarden dat zelf het liefst doen.
- C. Pedro Maza 4, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Maandag en dinsdag: gesloten
Woensdag en zondag: 13.00-17.00 uur
Donderdag, vrijdag en zondag: 13.00-17.00 uur en 20.00-2.00 uur
The Agus Orihuela - Restaurante en Orihuela
Zin in modern Spaans eten met een creatieve twist? Dan moet je bij The Agus zijn. Originele gerechten, mooie presentatie en een sfeer die net wat hipper aanvoelt dan gemiddeld in Orihuela. Perfect als je zin hebt in iets verrassends zonder dat het ingewikkeld wordt.
- C. Valencia 9, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Zondag t/m donderdag: 12.00-00.00 uur
Vrijdag en zaterdag: 12.00-2.00 uur
Restaurante La Versilia
Zin gekregen in een andere keuken, zoals Italiaans? Dan ben je hier aan het juiste adres. Heerlijke verse gerechten uit de traditionele Italiaanse keuken.
- Av. Teodomiro 37, Orihuela
- Website
- Openingstijden:
Maandag en dinsdag: gesloten
Woensdag en donderdag: 13.00-17.00 uur en 20.00-00.00 uur
Vrijdag en zaterdag: 13.00-17.00 uur en 20.00-00.30 uur
Zondag: 13.00-17.00 uur en 20.00-23.30 uur
Wist je dat…
- …Orihuela een hele vreemde vlag heeft? De vlag is een middeleeuws oorlogsvaandel. In plaats van de gebruikelijke rechthoekige vorm heeft deze vlag een soort uitstulping. Op het wild versierde rode doek zijn onder andere de heiligen Justa en Rufina te zien, het wapenschild van Aragon, twee vogels die Orihuela voorstellen en ten slotte elf bloemen en zeven sterren. De vlag is meestal alleen op de feestdag van 17 juli te zien, dus je komt in de straten vooral Spaanse of Valenciaanse vlaggen tegen.
Tips
- In Orihuela eten ze een variant van de paella die arroz con costra wordt genoemd. Dit is een rijstgerecht met konijn, kip of kalkoen en verschillende worsten, dat na de ‘normale’ voorbereiding in de oven wordt afgebakken met een laag geklopte eieren er overheen. Het resultaat is een heerlijke korst bovenop, de zogenaamde costra!
- Op zo’n veertig minuutjes van Orihuela rijden ligt het Lago Rosa, het Roze Meer! Dit bijzondere meer heeft inderdaad een roze kleur en is een lagune waar zout wordt gewonnen. Ooit maakte het deel uit van Orihuela, maar tegenwoordig valt het onder de zelfstandige gemeente Torrevieja.