Plaza de Tetuán

Op de rand van het stadscentrum ligt Plaça de Tetuán. Ondanks dat het plein niet zo bekend is als de andere pleinen van Valencia, is het politiek en historisch enorm belangrijk!

"Een Afrikaans plein in Valencia?"

De eerste twee namen van dit plein hadden beide te maken met het Convento de Santo Domingo. Zo heette het eerst Plaça dels Predicadors, het Plein van de Predikanten, als verwijzing naar de Dominicaanse monnikenorde. Zij trokken namelijk vaak eropuit om het woord van God uit te leggen. Later werd de naam veranderd naar Plaça de Sant Domènec, als verwijzing naar de stichter van deze orde.

De huidige naam kwam in 1860. In dat jaar was Spanje in oorlog met Marokko. Op 6 februari veroverde de Spaanse generaal Leopoldo O’Donnell de stad Tetouan. Toen het nieuws van dit wapenfeit aankwam in Spanje brak er een enorme vreugde uit. De Valenciaanse overheid besloot om het plein van het militaire hoofdkwartier, Capitanía General, om te dopen naar Plaça de Tetuán, ter ere van de overwinning.

Een geschiedenis vol extremisten

Plaça de Tetuán heeft door de eeuwen heen flink wat belangrijke momenten meegemaakt. Veel van deze gebeurtenissen waren (en zijn!) politiek erg gevoelig…

Zo trok in 1814 koning Fernando VII in het Palacio de Cervelló de grondwet van Cádiz in. Deze liberale grondwet was tijdens de oorlog met Napoleon, in afwezigheid van de koning, aangenomen en had de macht van de koning flink ingeperkt. Toen Fernando in 1814 terugkeerde naar Spanje en als eerste stad Valencia bezocht, zette hij hier dus gelijk een streep door. Daarmee maakte hij zich niet populair…

In 1936 brak de Spaanse Burgeroorlog uit. Extreemrechtse militairen kwamen in opstand tegen de linkse overheid. Generaal Martínez-Monge leidde de legereenheid van Valencia vanuit het Capitanía General op Plaça de Tetuán. Hij hield een machtsgreep van rechtse militanten op Plaça de Tetuán tegen en verbood zijn soldaten om geweld te gebruiken tegen linkse demonstranten. Later organiseerde hij het verzet van Valencia tegen de fascisten.

Desalniettemin werd Valencia uiteindelijk veroverd. De dictatuur duurde tot 1978, toen de nieuwe democratische grondwet werd aangenomen. Maar niet iedereen was het hiermee eens! Op 23 februari 1981 vond er een staatsgreep plaats om de dictatuur weer terug te brengen. In Valencia stuurde generaal Jaime Milans del Bosch vanuit het Capitanía General tweeduizend militairen met hun tanks de straat op. Uiteindelijk liep deze staatsgreep echter op niets uit en werd Milans del Bosch gearresteerd.

Bezienswaardigheden

Convento de Santo Domingo & Capitanía General

Het meest opvallende gebouw op Plaça de Tetuán is het voormalige klooster van Santo Domingo. De enorme gevel is opgedeeld in tweeën. De linkerkant is het oudst, met grote en simpele grijze stenen uit de middeleeuwen. Hier zie je nog duidelijk dat het gebouw vroeger een klooster was. De kerk die daar zijn ingang heeft, is het enige gedeelte van het gebouw dat te bezoeken is. 

Aan de rechterkant is de gevel wat moderner en komt uit de tijd van de Tachtigjarige Oorlog. Bij de ingang lees je de goudgekleurde woorden Capitanía General, oftewel ‘hoofdkwartier’. Tijdens kantooruren staat er vaak een soldaat op wacht. Bovenaan de gevel wappert de Spaanse vlag, die aangeeft dat dit gebouw van de nationale overheid is. Sinds 1839 wordt hier namelijk een groot deel van het Spaanse leger aangestuurd.

Locatie
Plaça de Tetuán 22, Valencia
Bezoek op afspraak: telefonisch via +34 961 963 003.

Palacio de Cervelló

Tegenover het militaire hoofdkwartier vind je de gele, neoklassieke gevel van het paleis van de Cervelló familie. Dit gebouw herbergt tegenwoordig het Gemeentelijk Archief, maar je vindt er ook een tentoonstelling over de historische personages die dit gebouw gebruikten in de 19e eeuw.

In die eeuw was het Palacio de Cervelló namelijk het onderkomen voor de koninklijke familie wanneer die in Valencia was. Tot 1810 had de koning zijn eigen paleis gehad in Jardines del Real, maar dat was gesloopt tijdens de oorlog met Napoleon. Vanaf 1814 kon hij dus terecht op Plaça de Tetuán.

Tijdens de oorlog met Napoleon gebruikte de Franse overheid het gebouw als stadhuis. Na de oorlog trok koning Fernando VII hier de liberale grondwet in die zijn macht aan banden had gelegd. In 1840 trad zijn weduwe hier af als regentes. Ook hun dochter, koningin Isabel II, gebruikte het paleis als ze in Valencia was. 

• Plaça de Tetuán 3, Valencia
• Maandag: gesloten
  Dinsdag t/m zaterdag: 10.00 - 14.00 uur en 15.00 - 19.00 uur
  Zondag: 10.00 - 14.00 uur

Fundación Bancaja

Dit is het museum van een culturele stichting die haar oorsprong heeft in een voormalige bank. Het museum is ondergebracht in twee aansluitende gebouwen. Op Plaça de Tetuán, waar de hoofdingang is, staat een witte monumentale gevel die gebouwd is in 1891. Deze kant van het gebouw is onder andere geïnspireerd door Franse architectuur uit die tijd. Aan de achterkant, op de hoek van Carrer del General Tovar en Carrer del Mar, staat het oude bankgebouw van Bancaja. Dit stuk is gebouwd in de jaren 30 en heeft de typische bouwstijl van bankgebouwen uit die periode.

• Plaça de Tetuán 23, Valencia
• Website
• Maandag: gesloten
  Dinsdag t/m zondag: 10.00 - 14.00 uur en 16.30 - 20.30 uur
• Toegangsprijs: €9 per persoon (kortingstarief: €5 | kinderen t/m 11 jaar: gratis)

Standbeeld van San Vicente Ferrer

Midden op Plaça de Tetuán staat een beeld van een monnik die met zijn rechterhand omhoog wijst. El del didet, oftewel 'die van het vingertje’, is San Vicente Ferrer, één van de belangrijkste Valenciaanse beschermheiligen. Vicente werd in 1350 geboren op nog geen honderd meter afstand van dit plein, op Carrer del Mar 51. Op achttienjarige leeftijd sloot hij zich aan bij de Dominicaanse monnikenorde, in het klooster op Plaça de Tetuán. Zo begon een lange carrière vol wonderen en invloed op zowel religieus als politiek gebied!

• Plaça de Tetuán s/n, Valencia

Wat er niet meer is

Het is geen toeval dat het militaire hoofdkwartier van Valencia op Plaça de Tetuán ligt. Hier stond namelijk eeuwenlang een groot fort, ingeklemd tussen de monumentale Puerta de la Mar, de Puente de la Exposición en het Capitanía General.

Het fort werd gebouwd in 1574, tijdens het bewind van koning Filips II. In deze tijd werd de Valenciaanse kust namelijk geteisterd door aanvallen van islamitische piraten. Die vielen dorpjes en steden vlakbij de zee aan om buit te maken en gevangenen te nemen. Die werden in Noord-Afrika verkocht als slaven.

Het fort stond in die tijd bekend om haar enorme wapenopslag. Het arsenaal bevatte zoveel wapens dat er 10.000 soldaten mee uitgerust zouden kunnen worden. Maar naast wapens was er ook strijdlust nodig, ontdekten de Valencianen in 1707. Tijdens een burgeroorlog kon koning Filips V de stad namelijk zonder slag of stoot innemen omdat de soldaten weggevlucht waren!

Na die verovering breidde Filips V het fort snel uit met een extra bastion met kanonnen. Dit keer niet gericht op de kust, maar op de stad zelf! De boodschap moet duidelijk zijn geweest voor de Valencianen: luister naar je koning, want anders…! Het stond ook in contrast met de twee grote stadspoorten van Valencia, Serranos en Quart, die aan de stadszijde open waren.

Het fort van Valencia werd gesloopt in twee fases. Het eerste, en grootste, gedeelte ging tegen de vlakte in 1901. Het laatste deel bleef staan tot 1958, een jaar na de grote overstroming van de Turia-rivier er vlak naast. Tegenwoordig staan er moderne flatgebouwen.